Göztepe Medical Park Hastane Kompleksi`nden Kadin Hastaliklari ve Dogum Uzmani Opr.Dr.Gökmen Iyigün, yaz aylarinda gebelerde daha çok ödem olusabilecegini belirterek “Gebeler özellikle gebeligin 3. ayindan itibaren bol proteinli az tuzlu beslenmeli, mümkün oldugunca gebelik egzersizleri yapmali, hiç degilse her gün bölünmüs zamanlarda 30-60 dakika yürüyüs yapmalidir” diyor
Pek çok hamilenin sorunu olan ödem, yaz aylarinda artan seyahatlerle birlikte artis gösteriyor. Göztepe Medical Park Hastane Kompleksi`nden Kadin Hastaliklari ve Dogum Uzmani Opr.Dr.Gökmen Iyigün ödemin olusumunu söyle anlatiyor:
“Hamilelikle birlikte vücut sivilarinin dagilimi degisir ve artan kan hacmine bagli kan sulanmasi ve siviyi kanda tutan proteinlerin nispi olarak azalmasi, diyette fazla tuz tüketilmesi, damar yatagindan dokulara sivi sizmasina ve buna bagli kabaca dokularda sivi birikmesi anlamina gelen ödem olusur.”
Yaz aylarinda gebelerde daha çok ödem görülmesini seyahatlere baglayan Iyigün, “Yaz aylarinda artan isi artisi damar geçirgenligini arttirarak daha çok ödem olusumuna sebep olabilir. Bu nedenle artan isi ile pek çok gebelik bulgusu gibi ödemde de artis olabilir. Özellikle yaz aylarinda artan seyahat istegi ve buna bagli hem kara, hem havayolunda uzun süre hareketsiz kalinmasi ödem miktarini arttirir” diyor.
Ödemin nedenini bulmak önemlidir
Ödemin masum hamilelik ödemi olmasinin disinda pek çok baska hastaligin da sinyali olabilecegini belirten Dr. Iyigün, ödemin nedenlerini söyle anlatiyor:
“Ödem nedenleri oldukça yaygindir. Hamilelikte görülen masum el ayak sismelerinden ya da damar geçirgenlikleri fazla olan gün içinde yogun ve oturarak çalisan insanlardaki fizyolojik sisliklerin disinda, kalp yetersizligi böbrek hastaliklari allerjik reaksiyonlar, sistemik hastalilar bir takim tümörler, beyin travmasi kan kayiplari, kansizlik gibi pek çok ciddi hastalik da ödem yapabilir. Aslinda ödem bir bulgudur ve bu bulgunun kaynagini bulmak ise hekimin görevidir. Kalp hastaliklarinda ödemin sebebi kalbin kani pompalayamasi ve kalbin alt kisminda karinda yaygin sisliklerle seyreden sivi toplanmasidir. Böbrek hastaliklarinda daha çok kanin ana proteini albumin kaçagindan dolayi damardan sivinin tutulamayip dokulara kaçmasi allerjik reaksiyonlarsa ise damar geçisinin artmasi ve damarin bir süzgeç gibi suyu dokulara kaçirmasidir. Bu basit sisliklerden bir iki dakikada insanlari soka sokup öldürebilecek kadar ciddide olabilir. Gebelikte ise asil sebep kanin sulanarak nispi protein eksikligi ve beslenmede az protein ve bol tuzlu beslenmedir. Ödem artisi gebede hareket kisitlamasi akciger ve kalbi yüklenerek hareket ve dolasim kisitliliklari yaparak basla rahatsizliklari da tetikleyebilir. Bu nedenle ödemden çok ödemi ortaya çikaran etmenlerle mücadele etmek ve onlarin etkilerinden hamileyi korumak gerekir.”
Tansiyon yüksekse ödem masum degildir
Ödemin hemen hemen tüm gebeliklerde görüleceginin altini çizen Dr. Iyigün, hangi durumda ödemin risk tasiyacagini söyle anlatiyor:
“Ödem, özellikle üçüncü aydan sonra gebelik haftasi ilerledikçe artar. Genellikle el ve ayaklarda sislikler ayakkabilarin ayagi sikmasi yüzüklerin dar gelmesi, çorap ve dar giysilerin vücutta izler birakmasi ile kendini gösterir. Tansiyon yüksek olmadikça ve gebenin sistemik hastaliklari olmadigi sürece masumdur ve bol protein tüketmek tuz kisitlama ve egzersiz yaparak rahatlanabilir.
Ancak el ve ayaklarda ödemle birlikte yüz göz kapaklarinda da sislikler oluyorsa beraberinde kulak çinlamalari gözde sinek uçusmalari ve ense agrilari oluyorsa bu ödeme tansiyon eslik ediyor demektir. Böyle durumlarda tansiyon süratle ölçülmeli ve yüksek seyrediyorsa mutlaka bir hekime basvurmalidir. Bu durum gebelige bagli hipertansiyonla seyreden bebegin ve annenin hayatini tehlikeye atabilecek kadar agirlasabilen preeklampsi hastaliginin bulgusu olabilir. Preeklampsi çok erken haftalarda nadiren görülebilirse de özellikle 24. haftadan sonra, siklikla 28 haftadan sonra görülebilir ve tüm gebeler 24-28. haftadan sonra el ayak sismelerine göz yüz sismeleri ve kulak çinlamasi gözde sinek uçusmalari, ense agrilari oluyorsa mutlaka hekim destegi almalidirlar.”
Hamileler ödeme karsi neler yapmalidir?
* Seyahatlerde molalarda sik sik yürüyüs yapmalidir.
* Hafif ve az tuzlu beslenmelidir.
* Uygun olan araç içleri ve uçaklarda yürüyüs yapabilmeli ya da en azindan oturduklari koltuklarda ayaklarini büküp uzatarak kan dolasimini arttirip ödem ve tromboz gibi dolasim bozukluklarindan korunmalidirlar.
* Varis gibi dolasim bozuklugu olanlar mutlaka varis çorabi kullanmalidir.
* Dar ve siki kiyafetlerden kaçinmalidirlar.
* Özellikle kalp ve böbrek hastasi olanlar ve gebelige bagli hipertansiyonu çikan gebeler çok yakin hekim kontrolünde gebeliklerini sürdürmeli ve asla kontrollerini aksatmamalidir.
* Kesinlikle ödem sökücü bitkisel yaklasimlar ve ilaçlardan sakinmalidirlar. Çünkü bu gibi durumlarda çok daha ciddi saglik sorunlariyla karsilasabilirler
